සිංහල අවුරුදු කැවිලි පෙවිලී - වේවිද ලෙඩ දුක් වඩන පෙරළී ( නෑ එහෙම වෙන්නෙ නෑ)
සිංහල අවුරුද්ද බොහෝම කිට්ටුවට ඇවිත්. එරබදු මල් පිපිලා. කොවුලන්ගේ ගීත නාද, කජු පුහුලම්, අඹ පොකුරු ස්වභාව ධර්මයේ අවුරුදු සුදානම පෙන්වන සංකේත. ඒ වුණාට අපේ කාලයේ ලාංකිකයන්ට අවුරුදු එනවා කියල දැනෙන්නේ වෙළඳ ව්යාපාරිකයින්ගේ වුවමනාවට. කඩපිල්වල වැටෙන සේල් බෝඩ් වලින් පාර අහගෙන ලස්සන ඇඳුම් ආයිත්තම්, වුවමනා හෝ නූවුමනා නවීනතම උපාංග, තරඟයට වගේ ගෙවල් වල ගොඩ ගහගන්න එක තමයි අද දවසේ ලාංකික සිංහලයාගේ “කිරියෙන් පැණියෙන් ඉතිරෙන“ අවුරුද්ද බවට පත්වෙලා තියෙන්නේ. අවුරුද්දේ අරමුණ කුමක්ද, අවුරුද්ද කියන්නේ මොකද්ද කියල පැහැදිලි කරලා දෙන රූපවාහිනී වැඩසටහන් ගණනාවක් තියෙද්දි අවුරුද්ද කියල කියන්නේ මොකද්ද කියන එක ගැන තවත් ලිපියක් ලියන්න වෙදහාමිනේ හිතන්නේ නෑ. වෙදහාමිනේ මේ සැරේ ලිපියෙන් කතා කරන්න යන්නේ “අවුරුදු කැවිලි පෙවිලි“ ගැන. 
අවුරුදු කැවිලි විදියට ගත්තහම කැවිලි වර්ග දෙජාතියක් තියෙනවා. එකක් තමයි කිරිබත් සමඟ ආහාරයට ගන්නා තෙලින් බැදගන්නා පැණිරස කැවිලි වර්ග. අනෙක් කැවිලි වර්ග වෙන්නේ බත් සමඟ ආහාරයට ගන්නා මිරිස් රසැති ආහාර වර්ග. පැණි රස කැවිලි වර්ග විදියට ගත්තහම මුංකැවුම්, කොණ්ඩ කැවුම්, අතිරස, අග්ගලා, නාරං කැවුම්, කොකිස් , ආස්මි, දොදොල් වගේ දේවල් තමා මුලටම එන්නේ. බත් සමඟ ගන්නා ආහාර වර්ග හැටියට ගැනෙන්නේ සිංහල අච්චාරුව, හත් මාළුව, කජු මාළුව ආදිය ගන්න පුළුවන්. මේ කැවිලි වර්ග වලින් කීයක් පසුගිය අවුරුද්දේ ඔබේ අවුරුදු කෑම මේසයේ තිබුණද? ඔබේ කෑම මේසයේ කෙසේ වෙතත් බොහො සිංහල අවුරුදු කෑම මේස වල ඉහත නම් කළ කෑම වර්ග වෙනුවට තියෙන්නේ කේක්, බිස්කට්, බිබික්කන්, මස්කට් වගේ අන්ය සංස්කෘතියකට අදාළ කෑම වර්ග. වසර දෙදහස් ගණනක අතීත ශ්රී විභූතිය, සාඩම්බර හෙළ ඉතිහාසය ගැන කතා කරන අපේ මහා සංස්කෘතික මංගල්ය යේ අපේ කෑම මේසය අරක් ගන්නේ විදෙස් සංස්කෘතියක කෑම නම් අපේ බඩ ගෙඩි වලට කළින් මොළ ගෙඩි වල තියෙන දේවල් බලාගන්න සිද්ධ වෙනවා.
හැබැයි මේ දේවල් මෙහෙම වෙන්නත් හේතු ගොඩක් බලපානවා. අද අපේ කාන්තාවො බොහොමයක් රැකියා වලට යනවා. මේ රැකියා වලින් නිවාඩු ලැබෙන්නේ අවුරුදු නැකතට ඔන්න මෙන්න කියලා. ඉතින් ඒවගේ වෙලාවක කැවුමක් උයන්න, කොකිසක් බදින්න වෙලාවක් හදාගන්න අමාරුයි. එහෙමත් නැත්නම් නිසි පදමට පිටි ටික අනාගන්න එක ගැන , මිශ්රණය හරියට සකසා ගන්න එක ගැන හිතේ තියෙන දෙගිඩියාව නිසා වෙලාව තිබුණත් කම්මැලි කර කර ඉල අවසාන මොහොතේ කඩෙන් රස වෑහෙන කෑම ටිකක් ගෙනත් අවුරුදු මේසේ පුරවනවා. මොකද අද දවසෙ වෙදහාමිනේගේ සමවයසේ ඉන්න බොහෝ දෙනා පවා තනියම කැවුමක් ඒදගෙන නිසි පදමට බැද ගන්න දන්නේ නෑ. ඒ වගේම ඒ අය බහුතරයකට “ මම මේ දෙය අනිවාර්යයෙන් ඉගෙන ගත යුතුයි.- මගේ දුවට මේ දැනුම දීම මාගේ වගකීමක්“ කියන හැඟීම නැහැ. (ඒ මතවාදය අපේ ජන සමාජයට රිංගවීම ගැන වෙදහාමිනේ දකින සත්යය තිත්ත වුවත් අපි එය එළිපිට කතා කර අවබෝධ කරගත යුතයි. ඒත් ඒ මේ ලිපිය තුළ නොවෙයි.) මේ නිසා බොහෝ දෙනා තමන්ගේ බැරිකම හෝ වුවමනා නැතිකම මත අවුරුදු කැවිලි නොසෑදීම ට නිදහසට කරුණු කාරණා ගොනු කරන්නේ ශරීර සෞඛ්ය ගැන කෙස් පැලෙන තර්ක හෝ වෛද්ය උපදෙස් ගෙන හැර දක්වමින්.
“අපෝ ඕවා කන්න හොඳ නෑ. මට කොලස්ටරෝල් නෙ. අනෙක සීනිත් එච්චර හොඳ දෙයක් නෙවෙයිනෙ. දියවැඩියාවටත් එන්න පුළුවන්.“ මේක අද දවසෙ “අවුරුද්දට කැවිලි හැදුවද?“ කියල හිතවතුන් කිහිප දෙනෙක් ගෙන් ඇහුවහම කැවිලි නොහැදූ අයගෙන් ලැබෙන සුලභ පිළිතුරක්. ඇත්ත තමා. ඇඟ ඇතුලෙ තෙල් (මේද), සීනි, වතුර, ලවණවර්ග, තව තව ජරාව පුරවගෙන, හිතේ කහටත් තියාගෙන පිට පොත්ත විතරක් ආලේපන ගාලා, සුවඳ කවලා රැකබලාගන්න අපේ බොහෝ දෙනාට කෑම බීම වලින් ඒ දේවල් ආයෙම ගන්න අවශ්ය වෙන්නෙ නෑ. එහෙම වුනත් දොස්තර මහත්මයා නියම කරන පෙතිටික, කරල් ටික වරද්දන්නෙ නැතිව බොන ගමන්.... මැරුණත් මොකෝ කාලනෙ .... කියල හිතල සුදු පාන් පෙත්තක්, සීනි දාපු තේ එකක්, බිස්කට් එකක්, කේක් කෑල්ලක් කන්න, අවුරුදු කෑම ගැන අනියත බයක් දක්වන බොහෝ දෙනා එඩිතරයි. එහෙම හිතන බොහෝ දෙනා වෙනුවෙන් වෙදහාමිනේ ආදරයෙන් මතක් කරන්නේ හරි විදියට අවුරුද්දට හදන මුං කැවුමක්, අතිරසයක්, කොකිසයක්,රස බැලුවට පාන් පෙත්තකින් වෙන හානියක්, කෙක් කෑල්ලකින් වෙන හානියක් ඇඟට වෙන්නේ නෑ කියලයි. ඒ වගේම හරියට අවුරුදු සිරිය අත් විඳින්න පුළුවන් නම් කැවුමකින් කොකිසයකින් ඇඟට උරන තෙල් සීනි විතරක් නෙවෙයි.... පහුගිය කාලෙ උරපු තෙල් හා සීනි නිසි ලෙස දවා හරින්නත් ඔබට පුළුවන්. ඒ කොහොමද කියල වෙද හාමිනේගේ ලිපිය දිගටම කියෙව්වොත් වැටහේවි. (කොහොම වුණත් කොලෙස්ටරෝල් තියෙන කට්ටිය මේ ලිපියත් කියවන්න.)
අපේ අවුරුදු මේසයේ ප්රධාන ආහාරය බවට නිරායාසයෙන්ම පත්වෙන්නේ.... කිරිබත්. ඇඟ සිසිල් කරන ශක්තිය උපරිමව ශරීරයට ලැබෙන ලොකු කුඩා කාට කාටත් අගුණයක් නැති කෑමක් තමා කිරිබත්.සුදු හාල් කිරිබත් වෙනුවට රතු කැකුළෙන් හදන කිරිබත් දියවැඩියාව, කොලෙස්ටරෝල් තියෙන කෙනෙකුට වඩා සුදුසුයි. මුං කැවුම් වල ඉඳල අග්ගලාව වෙනකම් හදාගන්න විදිය ගැන උගන්වන නෙක නෙක මාධ්ය උත්සාහයන් තියෙන නිසා ඒවා හදාගන්න වට්ටෝරු කියන සූප ශාස්ත්ර කාර්යය කරන්න වෙදහාමිනේ ඉදිරිපත් වෙන්නෙ නෑ.ඖනම නම් මෙතනින් බලන්න. ඒත් මොනම වට්ටෝරුවක වුණත් අන්තර්ගතයේ අනවශ්ය දෙයත් වේනම් ඒ වෙනුවට නිවැරදි යෙදවීම කරන්න මතක තියාගන්න. පාන් පිටි වෙනුවට කැවුම් ඇතුළු රසකැවිලි හදද්දි අනිවාර්යයෙන් හාල් පිටි ගන්න. ඔබ මේදවෘදිධි (කොලෙස්ටරෝල්) හෝ දියවැඩියා
රෝග වලින් නොපෙලෙන්නේ නම් සුදු හාල් පිටි ගත්තත් කමක් නෑ. ඒවායෙන් පෙළෙන අයෙක් නම් රතු කැකුළු හාල් පිටිකර කැවිලි සඳහා භාවිතා කරන්න. මෙ හාල් පිටි කර ගැනීම ගෙදරදීම කරගන්න පුළුවන් නම් එහි ගුණාත්මක භාවය ගැන සහතිකයක් ලබාගන්න ඔබටම පුළුවන්. නැතිනම් විශ්වාස වන්ත ව්යාපාරිකයෙකු
ගෙන් මිළදී ගන්න. හාල්පිටි කියන්නේ සිංහල අවුරුදු කැවිලි සඳහා යොදාගන්නා ප්රධාන අමුද්රව්යය. නාඩු සහල් වලට සාපේක්ෂව ඉක්මන් දිරවීමක් කැවිලි සඳහා යොදාගන්නා කැකුළු හාල් පිටි වල තිබ්බත් ඒක පාන්පිටි තරම් ඉක්මනින් ශරීරයට උරා ගන්නේ නෑ. මේ නිසා ශරීරයේ රුධිරගත සීනි මට්ටම ක්ෂණිකව ඉහළ නංවන්නේ නෑ.
ඊළඟට කැවිලි සෑදීමට ගන්නා ප්රධාන දේ තමා සීනි. අද දවසේ දි මේ වෙනුවෙන් සුදු සීනි භාවිතා වුණත් අතීතයේදී අපේ පැරැන්නන් භාවිතා කළේ කිතුල් හෝ පොල් පැණි. ඉක්මනින් දිරවන සුදු සීනි වෙනුවට පැණි යොදාගෙන කැවිලි හදනවනම් සෞඛ්යට හිතකරයි. ඊළඟට මේ කැවිලි බැදීමට හොඳ පොල්තෙල් යොදාගැනීමත් කැවිලි වල ගුණාත්මක භාවය රැකගැනීමටත්, සෞඛ්යාරක්ෂිත බවටත් වැදගත්. කාලෙකට කලින් “පොල්තෙල්“ බිල්ලෙක් බවට පත්කරපු බටහිර වෛද්යවරු පවා අද දවසෙදි කියන්නේ “පොල්තෙල්“ මාරයෙකු නොව අනෙකුත් මේධවෘද්ධී කාරක තෙල් හා සැසඳීමේදී අහිංසක යෙදවුමක් බවයි. මේ පොල්තෙල් ගැන තියද්දි අද දවසේ තියෙන සුදු පොල්තෙල් මේනියාව ගැනත් කියන්න ඕන. සුදු පොල්තෙල් කියන්නේ සාමාන්ය කුරුටු සහිත පොල්තෙල් වලට සාපේක්ෂව හොඳ දෙයක් කියල වෙදහාමිනේ කියන්නේ නෑ.
මේ නිසා කැවුම් බදිද්දී සාමාන්ය පොල්තෙල් පාවිච්චි කරන්න. අනෙකුත් බැදීම් සඳහාත් ඒ පොල්තෙල් තමා හොඳ.ආලේපන සඳහා සුදු පොල්තෙල් භාවිතා කලාට කමක් නෑ. ඒ වගේම තමයි වරක් බැදි පොල්තෙල් වලින් යළි යළිත් බැදීම් කරන්නහොඳ නෑ. මෙවැනි දේ අනුගමනය කරනවා නම් කැවිලි වලින් ගුණයක් මිසෙක අගුණයක් ශරීරයට වෙන්නේ නෑ. ඊළඟට බැදීමෙන් පසු මේ කැවිලි වල වැඩි තෙල් ඉවත්වන ආකාරයට (පතුලෙන්ම පැකලි පීරිසියක් මුනින් නවලා)මැටි මුට්ටි වල ගබඩා කිරීමෙනුත්
සෞඛ්ය හිතකර වීම වැඩි කරගන්න පුළුවන්. මෙන්න මේ දේවල් හරියට කරලා දවස් තුනකට විතර පෙර බැදපු කැවුමක්, කොකිසයක් කෑවට කිසිම හානියක් වෙන්නේ නෑ. ඒ වගේම මුං ඇට, යොදා ගන්නා කැවිලි වර්ගත් කිහිපයක් තියෙනවා. මේවා සඳහා මුංඇට පිටි යොදාගැනීමෙන් ශරීරය සිසිල් කරනවා. කහ කුඩු ශරීරයේ
විෂ නසනවා. ආස්මි වලට ගන්න දවුල් කුරුඳු බඩවැලේ රෝග , දෝෂ සමහන් කරලා බඩවැල් සක්රීය කරනවා. ආහාර දිරවීම පහසු කරනවා. බඩගින්න වැඩි කරනවා.
මේ සියළු දේට වඩා වැදගත් අනිවාර්ය සාමාජිකයෙක් කෑම මේසයට එක් කරගත යුතුමයි. කිරිබත් ඇටේ ඉඳල, මුං කැවුම වෙනකම් එක සීරුවට දිරවීමට උපකාරීවන මෙයා කැවිල්ලක් නම් නෙවෙයි.ස්වභාවික පරිසරයේ දායාදයක් , පළතුරක් වන මෙයා තමයි.... කෙසෙල්. හැබැයි ඉතින් ඒ අරමුණ සඵල වෙන්න අවුරුදු මේසයට ගෙන ආ යුත්තේ “ඇඹුල්“ වර්ගයේ කෙසෙල් ඇවරියක්. මොකද තමන්ගේ පවුලේ වත්කම හෝ ආඩම්බරය පෙන්වන්නට කොලිකුට්ටු හෝ රත්කෙහෙල් වගේ දේවල් මේසයට එක්කලාට සිද්දවෙන්නේ “ඇඹුල්“ වලින් සිද්ධ වෙන යහපත් ජීර්ණ ක්රියාවලිය නොවෙයි.
මේ විදියට මූලික දේවල් යොදාගෙන එක එක පදමට අනාගෙන පොල්, කජු, ශාක යුෂ යොදාගෙන තනන සෑම කැවිල්ලක්ම පිෂ්ඨය, මේදය සහිත ආහාර. මේ නිසා ඉහත අසනීප තියෙන කෙනෙක් නම් මේවා ආහාරයට ගත යුත්තේ වරකට ගන්නා ප්රමාණයේ හා ආහාරයට ගන්නා කාල පරාසය ගැන අවධානයෙන්. අනෙක් අයට නම් එහෙම සීමාවක් නෑ. බඩ පිරෙනකම් වුණත් කාලා හොඳට ඇඟ මහන්සිවෙන ක්රීඩාවක යෙදිලා, ගෙදර දොරේ වැඩක යෙදිලා ඉන්න පුළුවන්නම් කිසිම සෞඛ්යමය අවධානමක් මතුවෙන්නේ නෑ. අතීතයේ සිට සිංහල අවුරුදු කාලෙට ඔන්චිලි, පොරපොල්, ජවන හා පිටිය සමූහ තරඟ පැවැත්වුණේ අවුරුදු කෑම දිරවන්න අවශ්ය සහයෝගය දෙන්න තමා. අනෙක නෑදෑ ගමන් යාම, නිවසට එන අමුත්තන් සඳහා අවශ්ය දේ සොයා යාමට වගේ දේවල් වලටත් ශක්තිය වැය වීම නිසා මේක එච්චර ඇඟට දැනෙන
දෙයක් වුණේ නෑ. යාන වාහන, විද්යුත් මෙවලම් වැඩි අද දවසෙදි ඇඟ වෙහෙසීම අඩු වීම නිසා තමා අපේ ඇඟවල් වලට ලෙඩරෝග එන්නේ. මේ නිසා අවුරුදු කැවිලි විතරක් නෙවෙයි අනෙකුත් ඕනෑම කෑමක් ගැනීමේදි තමන්ගේ මහන්සියේ තරම ගැන හිතලා ඒ තරමට අවශ්ය විදියටයි ආහාරය ලෙස ගත යුත්තේ.
ඊළඟට මේ කැවිලි වල තෙල්, සීනි, පිටි පුච්චන ප්රධාන මෙහෙයක් කරන කෙනා තමයි, අච්චාරුව. සිංහල ක්රමයට දාන අච්චාරුවේ තියෙන රතුළූණු, දෙහි,අබ, විනාකිරි වලින් අදාළ කාර්යය නිසි පදමට කරනවා. තෙල් වැඩිපුර කෑවාම, කෑපිට කෑවාම හැදෙන ග්රැස්ටයිටීස් ගතිය නැති කරලා දාන්න හත්මාළුවෙන් කරන මෙහෙයත් ඉතා වැදගත්. ප්රෙද්ශයෙන් ප්රෙද්ශයට වට්ටෝරුව වෙනස් වුණත් හත්මාළුවේ තියෙන පොදු දේවල් වන වට්ටක්කා දළු, කොහිළ දළු,දඹල වගේ දේවල් බඩවැල් වලට දෙන සහය අවුරුදු සතිය තුළම ඔබට අවශය සහනය ලබාදෙන්න සමත්. මළබද්ධය වැලැක්වීම, බඩවැල් ශක්තිමත් කිරීම තමා මේවාගේ ප්රධාන ප්රයෝජන. ශරීරයේ ශක්තිය වර්ධනය කරගන්න එක එක විටමින් ජාති බොන, ශක්තිජනක ආහාර හොයන අයට හොඳම ශක්තිජනක ව්යාංජනයක් අවුරුදු කාලෙට ගෙවල් වල හැදෙනවා.
ඒ තමයි කජු මාළුව.
හෙළ අයිතිය රකින්න, ඒ වෙනුවෙන් මරාගෙන මැරෙන්න සූදානම් අපි අපේ හෙළ අවුරුදු දා සැකසෙන අපේ පවුලේ කෑම මේසය බටහිර පන්නයේ ආහාර වලින් පුරවා නොගෙන, අවිහිංසාවාදී ආගම් දෙකක සාරයෙන් ඔපවත් වෙන අවුරුදු කෑම මේසය පරිසරයට ආදරය කරන පරිසරය බෙදාහදාගන්නා ශාකමය ආහාර වලින් පමණක් සූදානම් කරගෙන යහපත් ජීවන රටාවක් ඇතිකර ගන්නට අරමුණු කරගත් “ගෞරවණීය කෑම මේසයක්“ ලෙස සකසමු. හිරු දෙවියන්ගේ නෑකම අළුත් කෙරෙන එදා දවසෙදි
අපේ දූ පුතුන්ට නෑදෑ හිත මිතුරන්ට අභිමානයෙන් රසවිඳින්න පුළුවන් කෑමට පෙර වගේම පසුවත් එකසේ මුවඟට සිනහව උරුම කරන කෑම මේසයක් සකසමු. අක්මුල් සිඳගත් ඕපපාතික පුද්ගල පංචස්කන්දයක් නොවී නෑදෑ හිතමිතුරන් සමඟ සුහදත්වයෙන් තම තම නිවෙස් වලම ගතකරන අවුරුදු දවසක් වෙනුවෙන් කැපවෙමු. කුසට දමන ආහාර වලටත් වඩා වැදගත් හිසට දමන තෙල් ටික ගැනත් හිතමු.ඒ වෙනුවෙන් හිසතෙල් ගෑමේ වැදගත් චාරිත්රයත් ඉටුකරමු. ( ඒ ගැන වෙදහාමිනේගේ අදහස මෙතැනින් බලන්න.) ඉදිරි දෙසතිය වෙදහාමිනේටත් ගෘහණියක් හැටියට කාර්ය බහුල සමයක් නිසා අප්රෙල් අවසන් සතියේ විතර අළුත් ලිපියකින් හමුවෙමු.ඔබට සුව සහනය ලැබෙන, නැවුම් විදියට හිතන්න වරම් ලැබෙන සුබ අළුත් අවුරුද්දක් වේවා! (ඡායාරූප සියල්ල අන්තර්ජාලයෙනි.)
Email - nagarjunaherble@gmail.com
දෙසඳුන් කල්කය වාරණ කරනා - රහස කිමද අද බටහිර වෙදනා
වෙදහාමිනේ යළි කරලියට ..... විරාම ලකුණු රැසකට පසු අඛණ්ඩ ලිවීමකට සැරසෙමින්
ප්රවීණ හෙළ වෙදදුරෙකු අවසන් ගමනේ
මඟුලේ යන්නන් දැකලා - නාග විසට නස්න කළා
මඟුලේ යන්නන් දැකලා-කුඹුරේ මඩ කලල් කලා
වැස්සට පැලයට ඉඳලා - නාග විසට නස්න කලා
ඉහත කවිය ගැන ඔබට මොනවද හිතෙන්නේ. එහි අවසාන පදය නිසා නොවෙන්න ඒක ඖෂධ වට්ටෝරුවක් කියල සාමාන්ය කෙනෙකුට හිතාගන්න බැහැ. ඉහත කවිය ආයුර්වේදයේ සිංහල වෙදකම කියන කොටසට අයත් "වෙදගැට" නමින් හදුන්වන සාහිත්යාංගයක්.අපේ සංස්කෘතියෙ අපිටම ආවේණික සාහිත්යාංගය තමයි - කවිය. ඒ නිසාම සිංහල වෙදකමේ බොහෝ මුඛපරම්පරාගත රහස් වට්ටෝරු පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට රැකගෙන ආවෙ කවි වලින්. යම් කිසි කාලෙකදි එහි අනාගත අවදානම අවබෝධ කරගත්තු අපේ පැරැන්නන් මේවා ලිඛිතව සංරක්ෂණය කරන්න පුස්කොළ පොත් වල, සෙල්ලිපි වල සටහන් කරල තියෙනවා. එදා අතීතයේ අපේ ලෙඩට දුකට තිබුණු එකම පිළියම අපේ වෙදකම වූ නිසාම එදා ඒ ගැන කරපු අත්හදා බැලීම්, නව සොයාගැනීම් වගේම භාවිතා කිරීමත් අදට වඩා උනන්දුවෙන් සිද්ධ වෙලා තියෙනවා.අද අපිට වෙනත් විකල්පයක් හැටියට "ඇලොපති වෛද්ය ක්රමය" තියෙන නිසා ආයුර්වේදයේ නැතිනම් සිංහල වෙදකමේ වැදගත්කම අඩුවෙලා ගිහින් තියෙනවා. ඒ නිසා නව පර්යේෂණ සිදුකිරීම්, අත්හදා බැලීම් එහෙම සිද්ධ වෙනවා අඩුයි. ඒවා සිදු වුණත් බොහෝදුරට ඒ උපාධි නිබන්ධනයකට, පන්ති සාමාර්ථයකට,
උසස් වීමකට අදාළව කෙරෙන අතපත ගෑමේ පර්යේෂණ විතරයි. අවසානයේ ඒ පර්යේෂණ වාර්තාවත් නවතින්නේ "ඇලොපති" බෙහෙත් පෙති කොම්පැණියක දෙපා මුල ලොකු මුදල් කුට්ටියක් ළඟ.
සුද්දගේ ගාව තියෙන එකම හොඳ දේ හැටියට වෙදහාමිනේ දකින "සංවිධානාත්මක බව" අපේ සංස්කෘතිය තුළ අපිට පිහිටල තියෙන්නේ බොහොම අඩුවෙන්. ඒකට මූලිකම හේතුව අපි හැමෝම තමන් සතු ජාතික වගකීම හඳුනා නොගැනීම. මේ දේවල් අපේය. එය අනෙකා විසින් රකිනාතුරු නොසිට රැක ගත යුතුය-තමාගේ ඇවෑමෙන් මෙය ඉදිරි පරම්පරාවට භාරදිය යුතුය කියන "ජාතික මෙහෙවර" අපේ පාරම්පරික වෛද්යවරුන් හා වැඩිහිටියන් අතින් සිදු නොවීම ජාතියේ අවාසනාවක්. බොහොමයක් වැඩිහිටියෝ තමන්ගේ දෙවැනි පරම්පරාවට තමන් දන්නා දැනුමෙන් කොටසක් හංගාගෙන කොටසක් පමණක් ලබාදීම ඇත්තටම ඛේදවාචකයක්.
ඒක වෛද්ය දැනුමට විතරක් නෙවෙයි දරු නැලවිලි ගී වගේ සරල දේවලට පවා ඉහලින්ම අදාලයි. නිකමට හිතල බලන්න ඔබේ අත්තම්මා/ අම්මා ඔබව නලවපු නැලවිලි ගී වලින් කීයක් ඔබගේ දරුවාව නලවන්න ඔබට පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් වුණාද කියලා. එක්කෝ ඔබ ඒ ටික වැඩිහිටියන්ගෙන් අහගත්තේ නෑ. නැත්නම් වැඩිහිටියෝ ඔබට කියල දුන්නේ නෑ. මේ පරම්පරා ගැටුමෙන් අහිමි වෙලා යන්නේ අපේ උරුමය බව නම් අමතක කරන්න එපා. අවසානයේදී වසර දෙදහස් පන්සීයක උරුමය ගැන අපේ අතීත පුරාජේරු කතා එහෙමම තියෙද්දි , ඇමරිකාවෙ මැදිහත් වීමෙන් සංරක්ෂණය කරපු සිද්ධස්ථාන ගඩොල් කඳු වෙද්දි, අපේ අධ්යාත්මය අන්තරස්දාන වෙලා තියේවි. ඇමරිකාව හරි යුනෙස්කෝව හරි ඇවිත් අපේ උරුමය වනපොත් කරගෙන යනකම් ඉන්නෙ නැතිව තම තමන්ගේ වගකීමක් හැටියට හිතල පැරණි පරම්පරාවේ සැඟවුණු දැනුම අදම ඔබේ අතට ගන්නත් ඒවා අවශ්ය විට නිවැරදිව භාවිතා කරන්නත් ගුරු මුෂ්ඨි තියාගන්නෙ නැතිව ඒවා ඊළඟ පරම්පරාවට දෙන්නත් අදම හිතට ගන්න.(හිතට අරන් විතරක් මදි. අදම ක්රියාත්මක වෙන්න.)
අද සමාජ ක්රමයේ හැටියට වෛද්යවරයෙක් දන්නෙ වෛද්ය කර්මයට අදාළ දේවල් විතරයි. නීතීඥයෙක් දන්නේඒ කේෂ්ත්රයට අදාළ දේවල් විතරයි. පෙදරේරුවෙක් දන්නේ තමන්ගේ වපසරියට අවශ්ය දේවල් විතරයි. ඒත් අපේ පැරැන්නන්ගේ කාලෙ එහෙම නෙවෙයි. හැමෝම ආගමික, වෛද්ය, යන්ත්ර මන්ත්ර, කෘෂි කර්ම, ශිල්ප දැනුමෙන් පරිපූර්ණ වෙලා හිටියා. ටිකක් හිතල බලන්න ඔබේ පියා වෙදෙක් නොවුණත් වෙදකමේ යම් යම් දේවල් දැනගෙන හිටියා. වඩුවෙක් නොවුණත් වහලෙ කුරුපා ගැන, ගෙයි උළුවස්සෙ නීති ගැන දැනගෙන හිටිය. හදීසියකට ලෑලි කෑලි ටිකක් පුරුද්දල මේස කෑල්ලක් ගහ ගන්න හැකියාවක් ඔහුට තිබ්බ. අද මොකද වෙලා තියෙන්නේ? ඔබ වඩුවෙක් නෙවෙයි නම් ඔබට ඒ දේ පුළුවන්ද? ගෙයක් හදන්න ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙකුට භාරදීල පැත්තකට වෙලා ඉන්න ඔබ ඒ ගැන පාරම්පරික හෝ ප්රායෝගික දැනුම ලබාගැනීමට ටිකක් වත් උනන්දු වෙනවාද? නෑ. හෙට දවසේ ඔබේ දරුවාට ලෑල්ලකට ඇණයක් ගහන හැටි කියල දෙන්නත් පාසලට විෂය නිර්දේශ ගේනකම් ඉන්න වෙයිකියල හිතෙන්නේ නැද්ද?විහිළුවක් නෙවෙයි එදා අපි තනියෙම හදාගත්ත සරුංගලේ හදාගන්න අද දවසේ ඔබේ පුතාට පුළුවන්ද? ඒකත් අද විෂය නිර්දේශයේ කොටසක්. ඒ වුණත් පාසලේදී සේරුව හරියට සමබර කරල , සව් කොළ අලවල, රැලි ටික දාල සරුංගලය හදන්න කාල පරිච්ඡේදයේ ඉඩ මදි වුනොත් ඉතිරි ටික කියල දෙන්න ඔබට පුළුවන්ද? ඒ ටික බැරි නිසා තමයි, චීනගෙ මකර සරුංගලේ ගම් දනව් පුරා කඩපිලවල් වල හරි හරියට විකිණෙන්නෙ.
අපි ආපහු පාරම්පරික වෙද දැනුම ගැන කතා කරමු. රොබට් නොක්ස් කියන විදෙස් සිරකරුවා තමන්ගේ ග්රන්ථයක (පරිවර්තන කෘතිය - එදා හෙළදිව,ඩේවිඩ් කරුණාතිලක ,ගුණසේන ප්රකාශණ) සදහන් කරල තියෙන විදියට අපේ රටේ හැම ගැමියෙක්ම වෙදෙක් බවත්, බතක් ඉදෙන ප්රමාදයෙන් කැඩුණු අස්ථියක් පෑහීමට හැකි ඖෂධ ඔවුන් දැන සිටි බවත් සඳහන් කරල තියෙනවා. අපේ අත්තම්මලා සීයලා අනිවාර්යයෙනුත්- 77 ආර්ථික පෙරළියේ අවිචාරවත් ගොදුරු බවට පත් නොවුනනම් අම්මල, තාත්තලත් අනිවාර්ය වෙද්දු. මොකද එයාල හැමෝම මොනවාහරි අසනීපයකට ගොඩ වෙදකමක්, කෙමක්, අත් බෙහෙතක්, පත්තුවක් මැල්ලුමක්, තෙල් සාත්තුවක් අනිවාර්යයෙන් දැනගෙන හිටිය කියන එක බොරුවක් නොවෙයි. ඒ විතරක් නෙවයි එයාල ඒවා ප්රායෝගිකව භාවිතා කරල තියෙනවා. අද වගේ ප්රවාහනය , සන්නිවේදනය තාක්ෂණය අතින් නොදියුණු ඒ කාලෙ සර්ප දෂ්ඨනයක්, කැඩුමක් බිඳුමක් වුණු ගමන් රෝහලකට යන්න පහසුකම් නොතිබුණු එදා දවසෙ වෙදමහත්තයෙක් නොහිටිය වෙලාවක නස්න කරල විස බස්සපු, උණ පතුරු තියල බෙහෙත් බැඳපු වැඩිහිටියො ගැන අපි අනන්තවත් අහල තියෙනවා. අදටත් මේ දේවල් නාගරීකරනය නොවුනු ගම්මැදි වල, කඳුකර ප්රදේශවල, ඈත වෙල්ලස්සෙ ඒ විදියටම වෙනව වෙන්න පුළුවන්.අපේ අම්මල අත්තම්මල දරුවන් අතර වයස් පරතරය පාලනය කරන්න අවශ්ය උපත් පාලන ඖෂධ වගේම අනවශ්ය දරු උපත් ගබ්සා කරවන්න භාවිතා කරන ඖෂධ පවා දැනගෙන හිටිය. ඒත් එයාල ඒව තමන්ගෙ දූවරුන්ට කියල නොදෙන්න පරෙස්සම් වෙන එක නම් වැරදි වැඩක්. මොකද ඒ ස්වභාවික ක්රමවේදයන් ශරීරයට අහිතකර නොවුනා වගේම ඒවා භාවිතයෙන් සුළු අතපසුවීමකින් පසු අපේක්ෂා භංගත්වයට පත්ව මරණයකින් කෙලවර වෙන ජීවිත දෙකකින් එකක් ගලවගන්න අවස්ථාව අනිවාර්යයෙන්ම ලැබෙනවා.ඒ පාරම්පරික දැනුම හෝ ප්රායෝගික දැනුම වෙද පොතක, නිඝන්ඩුවක, දෙපාර්තමේන්තු ලේඛණයක හෝ වෙනත් කිසියම්ම හෝ තැනක සටහන් වෙලා නැති දෙයක් නම් හෙට දවසෙ අපේ වගකීම් සහගත වැඩිහිටියො මිය පරලොව ගියහම ඒ දැනුමට අත්වෙන ඉරණම මොකද්ද? ඒවත් මැරිල යන්න අරිනවාද?නැත්නම් සංවිධානාත්මක සංරක්ෂණ ක්රමවේදයක් හදනවද?
ඔබ කියාවි සංවිධානාත්මක සංරක්ෂණ ක්රමවේදයක් හදමු කියල. එතකොට මම ඔබෙන් අහනවා දැනට එහෙම එකක් නැද්ද කියල. ඇත්තටම දැනටමත් එහෙම එකක් තියෙනවා. දැනට ආයුර්වේද දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පවතින සංරක්ෂණ හා පර්යේෂණ අංශවල මේ සම්බන්ධ දේවල් කෙරෙනවා. රටේ කොහේ හරි තැනක යම් කෙනෙක් ළඟ තියෙන පොත්, තල්පත්, ලේඛණ ආදිය දෙපාර්තමේන්තුව භාරයට අරන් ඒවා භාරදුන් අයගේ නම ලේඛණගත කරල පුස්තකාලයට යවනවා. ඉන් පස්සෙ කාලයක් එකතු වන ලේඛණ ආදියේ තොරතුරු ඇතුළත් කරල 'දේශීය චිකිත්සා සංග්රහය' ග්රන්ථයක් සම්පාදනය කරල මුද්රණය කරල අවශ්ය අයට මිළදී ගන්න ඉඩ ලබාදෙනවා. දැනට මෙහි කාණ්ඩ ගණනාවක් මුද්රණය වෙලා තියෙනවා. හැබැයි ප්රශ්නයකට තියෙන්නේ මේක මිළදී ගැනීමට පවතින දුෂ්කරතා තමයි. හාවා හඳ දකින්නා වගේ කාලයකට සැරයක් මුද්රණය කිරීම තමයි මෙහි සම්ප්රදාය. පැරණි කාණ්ඩ මිළදීගැනීමත් හරිම අමාරුයි. ඒවගේම තමයි ලැබෙන සියළුම ලේඛන 'දේශීය චිකිත්සා සංග්රහය'ට ඇතුළත් වීමේ ගැටළුත් , දෙපාර්තමේන්තුව තුළ සිටින සමහර වගකීම් රහිත පිරිස් මුල් ලේඛණ අස්ථාන ගත කිරීමේ කූට ක්රියාමාර්ගවල යෙදීමත්
ආදී ප්රශ්ණ මේ සංරක්ෂණ ක්රියාවලිය වටා ගොනුවෙලා තියෙනවා.
හැබැයි මෙම ක්රියාවලියේ තියෙන ප්රධාන ගැටළුව තමයි මහජනයා මේ අය වෙත ලේඛණ ඉදිරිපත් කිරීමට තියෙන උනන්දුවේ අඩුකම. ඊට හේතු කිහිපයක් බලපානවා. පළවෙනි එක තමයි දෙපාර්තමේන්තුව මේ දේවල් පිටපත් කරගෙන ආපහු දෙනවා වෙනුවට ඔවුන් වෙත රඳවාගැනීම සිදු කරන නිසා තමන්හෝ තමන්ගේ පරම්පරාවේ රහස් දේවල් රජයට පවරාදීමට තිබෙන අකමැත්ත. මොකද මේ දේවල් තමන්ගේ පරම්පරාගත උරුමයන් , තමන්ගේ සමීපතමයින් භාවිතා කරපු දේවල් නිසා ජනතාවගේ ඊට තිබෙන බැඳිම මත එහෙම පවරන්න හිත හදාගන්න බැරිකම. දෙවැන්න තමන්ට උරුම වුණු වෙදකම හෝ පොත්පත් තමන්ගේ ඉදිරි පරම්පරාවේ පිරිසට උවමනා වෙයි කියන ආකල්පය. තෙවැන්න වැඩි පරෙස්සමට දෙපාර්තමේන්තුවට දීල දැනට තියෙන සුරක්ෂිත භාවයත් නැතිව යයිද කියන බය නිසා.
(මොකද මේ රටේ දෙපාර්තමේන්තු ගැන ජනතාවගේ තියෙන්නේ එතරම් හොද ආකල්පයක් නොවීම වගේම ආ.දෙ. තමන්ගේ වත්තෙ තිබිච්ච සදුන් ගස් ටික හොරෙන් කපාගෙන යනකම් නිදියගෙන හිටපු දෙපාර්තමේන්තුවක් වීම)සිව්වැන්න දෙපාර්තමේන්තුව සතුව පවතින සංරක්ෂණ ක්රමවේදය පිළිබදව පවතින ප්රසිද්ධියේ මද කම. පස්වැන්න තමයි මේවා භාරදීමට එන කෙනෙකුට විඳින්න වෙන ප්රායෝගික දුෂ්කරතා.තමන්ගේ දේරජයට භාරදෙන්න ගියාමත් මේ මේසෙන් අර මේසෙට, එතැනින් උඩ තට්ටුවට මාරු වෙවී යන සාම්ප්රදායික දෙපාර්තමේන්තු ක්රමවේදය කාට නම් ඉවසිය හැකිද? යන්නත් ප්රශ්ණයක්. මෙන්න මේ හේතු දෙපාර්තමේන්තු සංරක්ෂණ සැලැස්ම සාර්ථක නොවීමට බලපෑවත් ඔවුන් සතුව මෙසේ සංරක්ෂණය කරගත් දැනුම නම් මහමෙරක් වගේ ආයුර්වේදයට වටින බව කිව යුතුයි. නමුත් භාවිතාවට නොගන්නා සංරක්ෂණයකින් ඵලක් තියේද කියලත් හිතල බලන්න ඕන.මේ ගැන දෙපාර්තමේන්තුවෙන් මීට වඩා උනන්දුවක් මතුවිය යුතුයැයි වෙදහාමිනේගේ අදහසයි. ඒවගේම මෙතෙක් ලේඛණ ගත නොවී වහරේ පවතින දේවල් සංරක්ෂණය කිරීම ගැන වැඩපිළිවෙලක් සැකසීමත් දෙපාර්තමේන්තුවේ වගකීමක්.
අඳුරට සාප කර කර අඳුරෙම ඉන්නවට වඩා එක පහනක් හරි දල්වන්න පුළුවන් නම් ඒක වටිනවා. මේ ව්යසනය ගැන හිත විස්සෝපෙන් කේෂ්ත්රයේ තරුණ වෛද්යවරු පිරිසක් සමඟ කතා කර කර හිටපු වෙලාවක වෙදහාමිනේගේ ඔළුවට ආව වැඩපිලිවෙලකට කාගෙත් එකඟතාවය ලැබුණා. ඒ තමයි නවීන තාක්ෂණය භාවිතා කරමින් මේ දේවල් සංරක්ෂණයට අපි යොමුවිය යුතුයි කියන කාරණය. මේ වැඩේට වෙදහාමිනේම බහින්න තමයි අදහස. හැබැයි මේ වැඩේට වෙදහාමිනේගේ අඩවියේ පාඨක ඔබගේ සහයෝගයත් ඉතා වටිනවා. ගුවන්විදුලියේ ශ්රවණ පර්යේෂණ අංශයේ සී ද ඇස් කුලතිලක මහත්මයල පටිගත කිරීමේ යන්ත්රයක් පිටේ එල්ලගෙන රට වටේ ජනකවි, ජනශ්රැති එකතු කලා වගේම වෙදහාමිනෙත් ලැප්ටොප් එකකුත් ස්කෑනරේකුත් අරගෙන රටවටේ යන්නයි ලෑස්තිය. අපි හිතමු කාගෙ හරි ගෙදරක පරණ වෛද්ය තොරතුරු ඇතුළත් ග්රන්ථයක් තියෙනවා කියල. වෙදහාමිනේ එතැනට ගිහින් අයිති කෙනා ඉදිරිපිටදිම ඒ ටික ස්කෑන් කරගන්නවා. ඒවා ඡායාරූප විදියට ගබඩා කරගෙන අයිති කෙනාට සංයුක්ත තැටියකට කොපි කරල පිටපතක් භාර දෙනවා. ඒකෙම පිටපතක් පසුව පළමු අයිතිකරුගේ විස්තරත් සමඟ ආයුර්වේද දෙපාර්තමේන්තුවට සහ ජාතික පුස්තකාලයට භාරදෙනවා. වෙදහාමිනේ ළඟත් පිටපතක් තියෙනවා. රටේ ඉන්න ඕනෑම ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙකුට, පර්යේෂකයෙකුට, ශිෂ්යයෙකුට අවශ්ය විටකදී පරිශිලනය සඳහා මේ දේවල් ලබා දෙනවා. ලේඛණ ගත නොවුණු දේත් ඒවිදියමයි. ඒවා මෛක්රෆෝනය හරහා පටිගත කරගෙන කලින් විදියටම ක්රියාකරනවා. එතකොට මේ දේවල් සංරක්ෂණයත්, භාවිතයත්, පර්යේෂණයත් යන අංග තුන සඳහාම යොදවා ගත හැකි නිසා ඵලදායිතාවයෙන් යුක්තයි.
හැබැයි කිසිම විදියකින් මේ දේවල් අලෙවි කිරීමේ පරමාර්ථයක් වෙදහාමිනේට නෑ. කවදහරි දවසක කිසියම් වගකිවයුතු ආයතනයක් මෙහි භාරකාරීත්වය ගන්නවනම් ඒකත් පවරන්න වෙදහාමිනේ ලෑස්තියි.
ඒවගේම තමයි මේ වැඩේ එච්චර ලේසි පහසු වැඩක් නොවෙයි. කාලය,මුදල්,ශ්රමය කියන සම්පත් වැය කරගෙන කැපවීමෙන් කරන්න ඕන දෙයක්. "වෙදහාමිනේගේ අඩවියේ" පාඨක ඔබෙන් වෙන්න ඕන දේ තමයි මේ වගේ ලේඛණ, දැනුම තියෙන කිසියම් හෝ පුද්ගලයෙක් ගැන ඔබ දන්නා හෝඩුවාවන් වෙදහාමිනේට දන්වන එක. ඒවගේම වෙදහාමිනේගේ වැඩපිළිවෙලට එකතු වෙලා වැඩකරන්න පුළුවන් තමන්ගේ කාලය මේ වෙනුවෙන් යොදවන්න පුළුවන් විශ්ව විද්යාල, වෛද්ය විද්යාල ශිෂ්ය ශිෂ්යාවන්ගේ දායකත්වයත් වෙද හාමිනේට තියෙනව නම් ඒකත් වටිනවා. ඒ වගේම ඔබ සතුව පරිගණකයක්, ස්කෑනරයක්, මෛක්රෆෝනයක් තියෙනව නම් වෙද දැනුම හෝ වෙනත් දැනුමක් සහිත පැරැන්නන්ගේ ලේඛණ හෝ වෙනත් දේ සංරක්ෂනයට පෙළඹෙන්න. පුළුවන් නම් ඒවා වෙදහාමිනේටත් ඊමේල් කරලා එවන්න. මෙතනදි අදාල දැනුම මහ විශාල පොතක්ද, පුංචිම පුංචි කවියක්ද කියන එක සාපේක්ෂව නොබල හැම දෙයක්ම එක විදියට වටිනවා කියල හිතල හඹා යායුතුයි කියලයි මම නම් හිතන්නේ. මේ ගැන ඔයාලගෙ අදහස් වගේම ප්රායෝගික ගැටළු ගැනත් වෙදහාමිනේට දන්වන්න ඔබට පුළුවන්. ංආ! මුලින්ම තිබුණු වෙදගැටය ගැනත් යමක් කියන්න එපෑය. ඒකෙන් කියැවෙන්නේ නාග දෂ්ඨනයකදී කරන ප්රත්යක්ෂ්ය නස්නයක් ගැන. මඟුල් කරඳ මුලේ පොතුත්, (පරණ ගෙවල්වල භාවිතාකළ) මැටිකලය තබන බිම රැඳි මඩත් නර මුත්රයෙන් අඹරා අදාළ රෝගියාට නස්න කළ විට විෂ බහින බව තමයි ඒකෙන් දැක්වෙන්නේ. සාමාන්ය කෙනෙකුට පහසුවෙන් තේරුම් ගන්න බැරි, ඒත් සරල පද පෙළක් තියෙන පුංචි කවියක රැඳිල තියෙන්නේ ප්රබල මිනිස් සුසුමක වටිනාකම නේද? පොඩ්ඩක් හිතන්න. අපේ අනන්යතාවය රැකගන්න ගොඩක් දේවල් ඔබට කරන්න ඉතිරි වෙලා තියෙනවා.
Email - nagarjunaherble@gmail.com
වැස්සට පැලයට ඉඳලා - නාග විසට නස්න කලා
ඉහත කවිය ගැන ඔබට මොනවද හිතෙන්නේ. එහි අවසාන පදය නිසා නොවෙන්න ඒක ඖෂධ වට්ටෝරුවක් කියල සාමාන්ය කෙනෙකුට හිතාගන්න බැහැ. ඉහත කවිය ආයුර්වේදයේ සිංහල වෙදකම කියන කොටසට අයත් "වෙදගැට" නමින් හදුන්වන සාහිත්යාංගයක්.අපේ සංස්කෘතියෙ අපිටම ආවේණික සාහිත්යාංගය තමයි - කවිය. ඒ නිසාම සිංහල වෙදකමේ බොහෝ මුඛපරම්පරාගත රහස් වට්ටෝරු පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට රැකගෙන ආවෙ කවි වලින්. යම් කිසි කාලෙකදි එහි අනාගත අවදානම අවබෝධ කරගත්තු අපේ පැරැන්නන් මේවා ලිඛිතව සංරක්ෂණය කරන්න පුස්කොළ පොත් වල, සෙල්ලිපි වල සටහන් කරල තියෙනවා. එදා අතීතයේ අපේ ලෙඩට දුකට තිබුණු එකම පිළියම අපේ වෙදකම වූ නිසාම එදා ඒ ගැන කරපු අත්හදා බැලීම්, නව සොයාගැනීම් වගේම භාවිතා කිරීමත් අදට වඩා උනන්දුවෙන් සිද්ධ වෙලා තියෙනවා.අද අපිට වෙනත් විකල්පයක් හැටියට "ඇලොපති වෛද්ය ක්රමය" තියෙන නිසා ආයුර්වේදයේ නැතිනම් සිංහල වෙදකමේ වැදගත්කම අඩුවෙලා ගිහින් තියෙනවා. ඒ නිසා නව පර්යේෂණ සිදුකිරීම්, අත්හදා බැලීම් එහෙම සිද්ධ වෙනවා අඩුයි. ඒවා සිදු වුණත් බොහෝදුරට ඒ උපාධි නිබන්ධනයකට, පන්ති සාමාර්ථයකට,
උසස් වීමකට අදාළව කෙරෙන අතපත ගෑමේ පර්යේෂණ විතරයි. අවසානයේ ඒ පර්යේෂණ වාර්තාවත් නවතින්නේ "ඇලොපති" බෙහෙත් පෙති කොම්පැණියක දෙපා මුල ලොකු මුදල් කුට්ටියක් ළඟ.
සුද්දගේ ගාව තියෙන එකම හොඳ දේ හැටියට වෙදහාමිනේ දකින "සංවිධානාත්මක බව" අපේ සංස්කෘතිය තුළ අපිට පිහිටල තියෙන්නේ බොහොම අඩුවෙන්. ඒකට මූලිකම හේතුව අපි හැමෝම තමන් සතු ජාතික වගකීම හඳුනා නොගැනීම. මේ දේවල් අපේය. එය අනෙකා විසින් රකිනාතුරු නොසිට රැක ගත යුතුය-තමාගේ ඇවෑමෙන් මෙය ඉදිරි පරම්පරාවට භාරදිය යුතුය කියන "ජාතික මෙහෙවර" අපේ පාරම්පරික වෛද්යවරුන් හා වැඩිහිටියන් අතින් සිදු නොවීම ජාතියේ අවාසනාවක්. බොහොමයක් වැඩිහිටියෝ තමන්ගේ දෙවැනි පරම්පරාවට තමන් දන්නා දැනුමෙන් කොටසක් හංගාගෙන කොටසක් පමණක් ලබාදීම ඇත්තටම ඛේදවාචකයක්.
ඒක වෛද්ය දැනුමට විතරක් නෙවෙයි දරු නැලවිලි ගී වගේ සරල දේවලට පවා ඉහලින්ම අදාලයි. නිකමට හිතල බලන්න ඔබේ අත්තම්මා/ අම්මා ඔබව නලවපු නැලවිලි ගී වලින් කීයක් ඔබගේ දරුවාව නලවන්න ඔබට පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් වුණාද කියලා. එක්කෝ ඔබ ඒ ටික වැඩිහිටියන්ගෙන් අහගත්තේ නෑ. නැත්නම් වැඩිහිටියෝ ඔබට කියල දුන්නේ නෑ. මේ පරම්පරා ගැටුමෙන් අහිමි වෙලා යන්නේ අපේ උරුමය බව නම් අමතක කරන්න එපා. අවසානයේදී වසර දෙදහස් පන්සීයක උරුමය ගැන අපේ අතීත පුරාජේරු කතා එහෙමම තියෙද්දි , ඇමරිකාවෙ මැදිහත් වීමෙන් සංරක්ෂණය කරපු සිද්ධස්ථාන ගඩොල් කඳු වෙද්දි, අපේ අධ්යාත්මය අන්තරස්දාන වෙලා තියේවි. ඇමරිකාව හරි යුනෙස්කෝව හරි ඇවිත් අපේ උරුමය වනපොත් කරගෙන යනකම් ඉන්නෙ නැතිව තම තමන්ගේ වගකීමක් හැටියට හිතල පැරණි පරම්පරාවේ සැඟවුණු දැනුම අදම ඔබේ අතට ගන්නත් ඒවා අවශ්ය විට නිවැරදිව භාවිතා කරන්නත් ගුරු මුෂ්ඨි තියාගන්නෙ නැතිව ඒවා ඊළඟ පරම්පරාවට දෙන්නත් අදම හිතට ගන්න.(හිතට අරන් විතරක් මදි. අදම ක්රියාත්මක වෙන්න.)
අද සමාජ ක්රමයේ හැටියට වෛද්යවරයෙක් දන්නෙ වෛද්ය කර්මයට අදාළ දේවල් විතරයි. නීතීඥයෙක් දන්නේඒ කේෂ්ත්රයට අදාළ දේවල් විතරයි. පෙදරේරුවෙක් දන්නේ තමන්ගේ වපසරියට අවශ්ය දේවල් විතරයි. ඒත් අපේ පැරැන්නන්ගේ කාලෙ එහෙම නෙවෙයි. හැමෝම ආගමික, වෛද්ය, යන්ත්ර මන්ත්ර, කෘෂි කර්ම, ශිල්ප දැනුමෙන් පරිපූර්ණ වෙලා හිටියා. ටිකක් හිතල බලන්න ඔබේ පියා වෙදෙක් නොවුණත් වෙදකමේ යම් යම් දේවල් දැනගෙන හිටියා. වඩුවෙක් නොවුණත් වහලෙ කුරුපා ගැන, ගෙයි උළුවස්සෙ නීති ගැන දැනගෙන හිටිය. හදීසියකට ලෑලි කෑලි ටිකක් පුරුද්දල මේස කෑල්ලක් ගහ ගන්න හැකියාවක් ඔහුට තිබ්බ. අද මොකද වෙලා තියෙන්නේ? ඔබ වඩුවෙක් නෙවෙයි නම් ඔබට ඒ දේ පුළුවන්ද? ගෙයක් හදන්න ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙකුට භාරදීල පැත්තකට වෙලා ඉන්න ඔබ ඒ ගැන පාරම්පරික හෝ ප්රායෝගික දැනුම ලබාගැනීමට ටිකක් වත් උනන්දු වෙනවාද? නෑ. හෙට දවසේ ඔබේ දරුවාට ලෑල්ලකට ඇණයක් ගහන හැටි කියල දෙන්නත් පාසලට විෂය නිර්දේශ ගේනකම් ඉන්න වෙයිකියල හිතෙන්නේ නැද්ද?විහිළුවක් නෙවෙයි එදා අපි තනියෙම හදාගත්ත සරුංගලේ හදාගන්න අද දවසේ ඔබේ පුතාට පුළුවන්ද? ඒකත් අද විෂය නිර්දේශයේ කොටසක්. ඒ වුණත් පාසලේදී සේරුව හරියට සමබර කරල , සව් කොළ අලවල, රැලි ටික දාල සරුංගලය හදන්න කාල පරිච්ඡේදයේ ඉඩ මදි වුනොත් ඉතිරි ටික කියල දෙන්න ඔබට පුළුවන්ද? ඒ ටික බැරි නිසා තමයි, චීනගෙ මකර සරුංගලේ ගම් දනව් පුරා කඩපිලවල් වල හරි හරියට විකිණෙන්නෙ.
අපි ආපහු පාරම්පරික වෙද දැනුම ගැන කතා කරමු. රොබට් නොක්ස් කියන විදෙස් සිරකරුවා තමන්ගේ ග්රන්ථයක (පරිවර්තන කෘතිය - එදා හෙළදිව,ඩේවිඩ් කරුණාතිලක ,ගුණසේන ප්රකාශණ) සදහන් කරල තියෙන විදියට අපේ රටේ හැම ගැමියෙක්ම වෙදෙක් බවත්, බතක් ඉදෙන ප්රමාදයෙන් කැඩුණු අස්ථියක් පෑහීමට හැකි ඖෂධ ඔවුන් දැන සිටි බවත් සඳහන් කරල තියෙනවා. අපේ අත්තම්මලා සීයලා අනිවාර්යයෙනුත්- 77 ආර්ථික පෙරළියේ අවිචාරවත් ගොදුරු බවට පත් නොවුනනම් අම්මල, තාත්තලත් අනිවාර්ය වෙද්දු. මොකද එයාල හැමෝම මොනවාහරි අසනීපයකට ගොඩ වෙදකමක්, කෙමක්, අත් බෙහෙතක්, පත්තුවක් මැල්ලුමක්, තෙල් සාත්තුවක් අනිවාර්යයෙන් දැනගෙන හිටිය කියන එක බොරුවක් නොවෙයි. ඒ විතරක් නෙවයි එයාල ඒවා ප්රායෝගිකව භාවිතා කරල තියෙනවා. අද වගේ ප්රවාහනය , සන්නිවේදනය තාක්ෂණය අතින් නොදියුණු ඒ කාලෙ සර්ප දෂ්ඨනයක්, කැඩුමක් බිඳුමක් වුණු ගමන් රෝහලකට යන්න පහසුකම් නොතිබුණු එදා දවසෙ වෙදමහත්තයෙක් නොහිටිය වෙලාවක නස්න කරල විස බස්සපු, උණ පතුරු තියල බෙහෙත් බැඳපු වැඩිහිටියො ගැන අපි අනන්තවත් අහල තියෙනවා. අදටත් මේ දේවල් නාගරීකරනය නොවුනු ගම්මැදි වල, කඳුකර ප්රදේශවල, ඈත වෙල්ලස්සෙ ඒ විදියටම වෙනව වෙන්න පුළුවන්.අපේ අම්මල අත්තම්මල දරුවන් අතර වයස් පරතරය පාලනය කරන්න අවශ්ය උපත් පාලන ඖෂධ වගේම අනවශ්ය දරු උපත් ගබ්සා කරවන්න භාවිතා කරන ඖෂධ පවා දැනගෙන හිටිය. ඒත් එයාල ඒව තමන්ගෙ දූවරුන්ට කියල නොදෙන්න පරෙස්සම් වෙන එක නම් වැරදි වැඩක්. මොකද ඒ ස්වභාවික ක්රමවේදයන් ශරීරයට අහිතකර නොවුනා වගේම ඒවා භාවිතයෙන් සුළු අතපසුවීමකින් පසු අපේක්ෂා භංගත්වයට පත්ව මරණයකින් කෙලවර වෙන ජීවිත දෙකකින් එකක් ගලවගන්න අවස්ථාව අනිවාර්යයෙන්ම ලැබෙනවා.ඒ පාරම්පරික දැනුම හෝ ප්රායෝගික දැනුම වෙද පොතක, නිඝන්ඩුවක, දෙපාර්තමේන්තු ලේඛණයක හෝ වෙනත් කිසියම්ම හෝ තැනක සටහන් වෙලා නැති දෙයක් නම් හෙට දවසෙ අපේ වගකීම් සහගත වැඩිහිටියො මිය පරලොව ගියහම ඒ දැනුමට අත්වෙන ඉරණම මොකද්ද? ඒවත් මැරිල යන්න අරිනවාද?නැත්නම් සංවිධානාත්මක සංරක්ෂණ ක්රමවේදයක් හදනවද?
ඔබ කියාවි සංවිධානාත්මක සංරක්ෂණ ක්රමවේදයක් හදමු කියල. එතකොට මම ඔබෙන් අහනවා දැනට එහෙම එකක් නැද්ද කියල. ඇත්තටම දැනටමත් එහෙම එකක් තියෙනවා. දැනට ආයුර්වේද දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පවතින සංරක්ෂණ හා පර්යේෂණ අංශවල මේ සම්බන්ධ දේවල් කෙරෙනවා. රටේ කොහේ හරි තැනක යම් කෙනෙක් ළඟ තියෙන පොත්, තල්පත්, ලේඛණ ආදිය දෙපාර්තමේන්තුව භාරයට අරන් ඒවා භාරදුන් අයගේ නම ලේඛණගත කරල පුස්තකාලයට යවනවා. ඉන් පස්සෙ කාලයක් එකතු වන ලේඛණ ආදියේ තොරතුරු ඇතුළත් කරල 'දේශීය චිකිත්සා සංග්රහය' ග්රන්ථයක් සම්පාදනය කරල මුද්රණය කරල අවශ්ය අයට මිළදී ගන්න ඉඩ ලබාදෙනවා. දැනට මෙහි කාණ්ඩ ගණනාවක් මුද්රණය වෙලා තියෙනවා. හැබැයි ප්රශ්නයකට තියෙන්නේ මේක මිළදී ගැනීමට පවතින දුෂ්කරතා තමයි. හාවා හඳ දකින්නා වගේ කාලයකට සැරයක් මුද්රණය කිරීම තමයි මෙහි සම්ප්රදාය. පැරණි කාණ්ඩ මිළදීගැනීමත් හරිම අමාරුයි. ඒවගේම තමයි ලැබෙන සියළුම ලේඛන 'දේශීය චිකිත්සා සංග්රහය'ට ඇතුළත් වීමේ ගැටළුත් , දෙපාර්තමේන්තුව තුළ සිටින සමහර වගකීම් රහිත පිරිස් මුල් ලේඛණ අස්ථාන ගත කිරීමේ කූට ක්රියාමාර්ගවල යෙදීමත්
ආදී ප්රශ්ණ මේ සංරක්ෂණ ක්රියාවලිය වටා ගොනුවෙලා තියෙනවා.
හැබැයි මෙම ක්රියාවලියේ තියෙන ප්රධාන ගැටළුව තමයි මහජනයා මේ අය වෙත ලේඛණ ඉදිරිපත් කිරීමට තියෙන උනන්දුවේ අඩුකම. ඊට හේතු කිහිපයක් බලපානවා. පළවෙනි එක තමයි දෙපාර්තමේන්තුව මේ දේවල් පිටපත් කරගෙන ආපහු දෙනවා වෙනුවට ඔවුන් වෙත රඳවාගැනීම සිදු කරන නිසා තමන්හෝ තමන්ගේ පරම්පරාවේ රහස් දේවල් රජයට පවරාදීමට තිබෙන අකමැත්ත. මොකද මේ දේවල් තමන්ගේ පරම්පරාගත උරුමයන් , තමන්ගේ සමීපතමයින් භාවිතා කරපු දේවල් නිසා ජනතාවගේ ඊට තිබෙන බැඳිම මත එහෙම පවරන්න හිත හදාගන්න බැරිකම. දෙවැන්න තමන්ට උරුම වුණු වෙදකම හෝ පොත්පත් තමන්ගේ ඉදිරි පරම්පරාවේ පිරිසට උවමනා වෙයි කියන ආකල්පය. තෙවැන්න වැඩි පරෙස්සමට දෙපාර්තමේන්තුවට දීල දැනට තියෙන සුරක්ෂිත භාවයත් නැතිව යයිද කියන බය නිසා.
(මොකද මේ රටේ දෙපාර්තමේන්තු ගැන ජනතාවගේ තියෙන්නේ එතරම් හොද ආකල්පයක් නොවීම වගේම ආ.දෙ. තමන්ගේ වත්තෙ තිබිච්ච සදුන් ගස් ටික හොරෙන් කපාගෙන යනකම් නිදියගෙන හිටපු දෙපාර්තමේන්තුවක් වීම)සිව්වැන්න දෙපාර්තමේන්තුව සතුව පවතින සංරක්ෂණ ක්රමවේදය පිළිබදව පවතින ප්රසිද්ධියේ මද කම. පස්වැන්න තමයි මේවා භාරදීමට එන කෙනෙකුට විඳින්න වෙන ප්රායෝගික දුෂ්කරතා.තමන්ගේ දේරජයට භාරදෙන්න ගියාමත් මේ මේසෙන් අර මේසෙට, එතැනින් උඩ තට්ටුවට මාරු වෙවී යන සාම්ප්රදායික දෙපාර්තමේන්තු ක්රමවේදය කාට නම් ඉවසිය හැකිද? යන්නත් ප්රශ්ණයක්. මෙන්න මේ හේතු දෙපාර්තමේන්තු සංරක්ෂණ සැලැස්ම සාර්ථක නොවීමට බලපෑවත් ඔවුන් සතුව මෙසේ සංරක්ෂණය කරගත් දැනුම නම් මහමෙරක් වගේ ආයුර්වේදයට වටින බව කිව යුතුයි. නමුත් භාවිතාවට නොගන්නා සංරක්ෂණයකින් ඵලක් තියේද කියලත් හිතල බලන්න ඕන.මේ ගැන දෙපාර්තමේන්තුවෙන් මීට වඩා උනන්දුවක් මතුවිය යුතුයැයි වෙදහාමිනේගේ අදහසයි. ඒවගේම මෙතෙක් ලේඛණ ගත නොවී වහරේ පවතින දේවල් සංරක්ෂණය කිරීම ගැන වැඩපිළිවෙලක් සැකසීමත් දෙපාර්තමේන්තුවේ වගකීමක්.
අඳුරට සාප කර කර අඳුරෙම ඉන්නවට වඩා එක පහනක් හරි දල්වන්න පුළුවන් නම් ඒක වටිනවා. මේ ව්යසනය ගැන හිත විස්සෝපෙන් කේෂ්ත්රයේ තරුණ වෛද්යවරු පිරිසක් සමඟ කතා කර කර හිටපු වෙලාවක වෙදහාමිනේගේ ඔළුවට ආව වැඩපිලිවෙලකට කාගෙත් එකඟතාවය ලැබුණා. ඒ තමයි නවීන තාක්ෂණය භාවිතා කරමින් මේ දේවල් සංරක්ෂණයට අපි යොමුවිය යුතුයි කියන කාරණය. මේ වැඩේට වෙදහාමිනේම බහින්න තමයි අදහස. හැබැයි මේ වැඩේට වෙදහාමිනේගේ අඩවියේ පාඨක ඔබගේ සහයෝගයත් ඉතා වටිනවා. ගුවන්විදුලියේ ශ්රවණ පර්යේෂණ අංශයේ සී ද ඇස් කුලතිලක මහත්මයල පටිගත කිරීමේ යන්ත්රයක් පිටේ එල්ලගෙන රට වටේ ජනකවි, ජනශ්රැති එකතු කලා වගේම වෙදහාමිනෙත් ලැප්ටොප් එකකුත් ස්කෑනරේකුත් අරගෙන රටවටේ යන්නයි ලෑස්තිය. අපි හිතමු කාගෙ හරි ගෙදරක පරණ වෛද්ය තොරතුරු ඇතුළත් ග්රන්ථයක් තියෙනවා කියල. වෙදහාමිනේ එතැනට ගිහින් අයිති කෙනා ඉදිරිපිටදිම ඒ ටික ස්කෑන් කරගන්නවා. ඒවා ඡායාරූප විදියට ගබඩා කරගෙන අයිති කෙනාට සංයුක්ත තැටියකට කොපි කරල පිටපතක් භාර දෙනවා. ඒකෙම පිටපතක් පසුව පළමු අයිතිකරුගේ විස්තරත් සමඟ ආයුර්වේද දෙපාර්තමේන්තුවට සහ ජාතික පුස්තකාලයට භාරදෙනවා. වෙදහාමිනේ ළඟත් පිටපතක් තියෙනවා. රටේ ඉන්න ඕනෑම ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙකුට, පර්යේෂකයෙකුට, ශිෂ්යයෙකුට අවශ්ය විටකදී පරිශිලනය සඳහා මේ දේවල් ලබා දෙනවා. ලේඛණ ගත නොවුණු දේත් ඒවිදියමයි. ඒවා මෛක්රෆෝනය හරහා පටිගත කරගෙන කලින් විදියටම ක්රියාකරනවා. එතකොට මේ දේවල් සංරක්ෂණයත්, භාවිතයත්, පර්යේෂණයත් යන අංග තුන සඳහාම යොදවා ගත හැකි නිසා ඵලදායිතාවයෙන් යුක්තයි.
හැබැයි කිසිම විදියකින් මේ දේවල් අලෙවි කිරීමේ පරමාර්ථයක් වෙදහාමිනේට නෑ. කවදහරි දවසක කිසියම් වගකිවයුතු ආයතනයක් මෙහි භාරකාරීත්වය ගන්නවනම් ඒකත් පවරන්න වෙදහාමිනේ ලෑස්තියි.
ඒවගේම තමයි මේ වැඩේ එච්චර ලේසි පහසු වැඩක් නොවෙයි. කාලය,මුදල්,ශ්රමය කියන සම්පත් වැය කරගෙන කැපවීමෙන් කරන්න ඕන දෙයක්. "වෙදහාමිනේගේ අඩවියේ" පාඨක ඔබෙන් වෙන්න ඕන දේ තමයි මේ වගේ ලේඛණ, දැනුම තියෙන කිසියම් හෝ පුද්ගලයෙක් ගැන ඔබ දන්නා හෝඩුවාවන් වෙදහාමිනේට දන්වන එක. ඒවගේම වෙදහාමිනේගේ වැඩපිළිවෙලට එකතු වෙලා වැඩකරන්න පුළුවන් තමන්ගේ කාලය මේ වෙනුවෙන් යොදවන්න පුළුවන් විශ්ව විද්යාල, වෛද්ය විද්යාල ශිෂ්ය ශිෂ්යාවන්ගේ දායකත්වයත් වෙද හාමිනේට තියෙනව නම් ඒකත් වටිනවා. ඒ වගේම ඔබ සතුව පරිගණකයක්, ස්කෑනරයක්, මෛක්රෆෝනයක් තියෙනව නම් වෙද දැනුම හෝ වෙනත් දැනුමක් සහිත පැරැන්නන්ගේ ලේඛණ හෝ වෙනත් දේ සංරක්ෂනයට පෙළඹෙන්න. පුළුවන් නම් ඒවා වෙදහාමිනේටත් ඊමේල් කරලා එවන්න. මෙතනදි අදාල දැනුම මහ විශාල පොතක්ද, පුංචිම පුංචි කවියක්ද කියන එක සාපේක්ෂව නොබල හැම දෙයක්ම එක විදියට වටිනවා කියල හිතල හඹා යායුතුයි කියලයි මම නම් හිතන්නේ. මේ ගැන ඔයාලගෙ අදහස් වගේම ප්රායෝගික ගැටළු ගැනත් වෙදහාමිනේට දන්වන්න ඔබට පුළුවන්. ංආ! මුලින්ම තිබුණු වෙදගැටය ගැනත් යමක් කියන්න එපෑය. ඒකෙන් කියැවෙන්නේ නාග දෂ්ඨනයකදී කරන ප්රත්යක්ෂ්ය නස්නයක් ගැන. මඟුල් කරඳ මුලේ පොතුත්, (පරණ ගෙවල්වල භාවිතාකළ) මැටිකලය තබන බිම රැඳි මඩත් නර මුත්රයෙන් අඹරා අදාළ රෝගියාට නස්න කළ විට විෂ බහින බව තමයි ඒකෙන් දැක්වෙන්නේ. සාමාන්ය කෙනෙකුට පහසුවෙන් තේරුම් ගන්න බැරි, ඒත් සරල පද පෙළක් තියෙන පුංචි කවියක රැඳිල තියෙන්නේ ප්රබල මිනිස් සුසුමක වටිනාකම නේද? පොඩ්ඩක් හිතන්න. අපේ අනන්යතාවය රැකගන්න ගොඩක් දේවල් ඔබට කරන්න ඉතිරි වෙලා තියෙනවා.
Email - nagarjunaherble@gmail.com
Subscribe to:
Posts (Atom)